Er zijn twee hoofdtypen huidkanker:

1) Melanomen – deze ontwikkelen zich uit melanocyten, de cellen die melanine produceren (het natuurlijk pigment van de huid). Dit is de minst voorkomende vorm van huidkanker, maar wel het soort welke het meest geneigd is tot uitzaaien (metastasen).

2) Carcinoom, dat zich ontwikkelt uit keratinocyten, de cellen die de opperhuid vormen. Deze kunnen in twee typen worden onderscheiden:

> Plaveiselcelcarcinoom welke soms kan uitzaaien.
> Basaal-celcarcinoom, de nummer één van alle kankers wat betreft frequentie van voorkomen, maar ook de meest “goedaardige” omdat het zich niet uitzaait

Ieder jaar wordt wereldwijd bij meer dan 2 miljoen mensen huidkanker vastgesteld. Dit aantal, dat nog steeds stijgt, zal volgens een rapport van de VN worden verdubbeld tussen 2000 en 2015 in landen waar de meerderheid van de bevolking een blanke huid heeft. Verontrustende gegevens, die alleen kunnen worden verklaard door de toenemende populariteit van activiteiten buitenshuis, zonnebaden en de blootstelling aan kunstmatig UV-licht (zonnebank)

In Nederland komen er per jaar minstens 25.000 nieuwe huidkanker-gevallen bij.

Dit verschilt per type kanker.

Het plaveiselcelcarcinoom komt meer voor bij oudere mensen. Het basaal-celcarcinoom manifesteert zich eerder dan het plaveiselcelcarcinoom, maar komt met het ouder worden meer voor. Melanomen kunnen op elke leeftijd ontstaan, maar wel duidelijk vaker bij ouderen. Ze komen echter heel zelden voor de pubertijd voor.
Daarnaast heeft een Amerikaans onderzoek aangetoond dat 80% van de zonschade aan de huid zich voordoet voor het 20e levensjaar, wat te verklaren valt uit de onverschillige houding die jongeren hebben ten aanzien van de zon. Het is belangrijk dat ouders, die vooral voorzichtig moeten zijn met hele kleine kinderen in de zon, hun kinderen leren hoe ze zich moeten beschermen tegen de zon, en daarbij zelf het goede voorbeeld geven.

Melanomen kunnen zich overal op het lichaam manifesteren, en daarom is het essentieel dat het totale huidoppervlak wordt onderzocht. Niettemin worden melanomen op de volgende plaatsen het meest gevonden: op het bovenlijf van mannen en op de benen bij vrouwen.

Carcinomen komen het meest voor op delen van de huid die veel in de zon komen: gezicht, décolleté, de rug van de handen.

Een melanoom begint vaak als onregelmatig gevormd bruin of zwart plekje op de huid dat zich na verloop van tijd onder het huidoppervlak kan ontwikkelen naar de lederhuid als het niet vroeg genoeg wordt ontdekt.

U kunt uzelf controleren met behulp van een handspiegel of staande spiegel. Voor delen die lastig te zien zijn, zoals de rug en de hoofdhuid kunt u het beste de hulp van een gezinslid inschakelen.

Melanomen komen heel zelden bij kinderen voor. Toch moet u bepaalde moedervlekken die al vanaf de geboorte aanwezig waren laten onderzoeken door een huisarts of dermatoloog en in de gaten blijven houden. De meeste moedervlekken komen in de kinderjaren tevoorschijn. Tijdens de puberteit nemen ze toe in grootte en in aantal.

In de meeste gevallen is er een chirurgische ingreep. Kleine carcinomen worden chirurgisch verwijderd (excisie) onder plaatselijke verdoving bij de dermatoloog. Bepaalde oppervlakkige carcinomen kunnen in hun vroege ontwikkelingsstadia baat hebben bij andere behandelingen (cryotherapie, plaatselijke topische behandelingen). Carcinomen die in een later stadium worden ontdekt en in aantal zijn gegroeid, vereisen meer complexe chirurgische ingrepen. Voor basaal-celcarcinomen in het gelaat wordt soms Mohs micrografische chirurgie toegepast door dermatologen. Melanomen worden altijd chirurgisch behandeld

Een chirurgische verwijdering resulteert in een litteken met een grootte die afhangt van de grootte van de aandoening: hoe vroeger de diagnose wordt gesteld, hoe kleiner de ingreep en hoe kleiner het litteken.
Dankzij de vooruitgang van chirurgische technieken zijn de littekens tegenwoordig erg onopvallend
.

Als er in een familie twee familieleden met een melanoom voorkomen is het van belang dat de familieleden goed in de gaten worden gehouden. Het is zeer aan te bevelen een dermatoloog te raadplegen. In slechts ongeveer 10% van alle melanomen is er sprake van een erfelijke aanleg in de familie.

De huid kan worden beschadigd door zonnestralen. Ultraviolette stralen veroorzaken verbranding, uitdrogen van de huid en vroegtijdige huidveroudering. Op de lange termijn kan overmatige blootstelling aan de zon leiden tot huidkanker zoals een melanoom.

Meer dan 90% van de zonnestralen wordt gevormd door UV-A. Ze hebben een langere golflengte dan UV-B, waardoor ze dieper in de huid kunnen doordringen. UV-A stralen zijn zelfs aanwezig op bewolkte dagen en kunnen bovendien door glas heen gaan. Zo kunnen ze bijdragen aan huidveroudering en in belangrijke mate aan de ontwikkeling van huidkanker.

UV-B stralen dringen niet zo diep in de huid door als UV-A stralen: ze veroorzaken verbranding en spelen ook een belangrijke rol in de ontwikkeling van huidkanker
.

Nee. Gebruind zijn is eigenlijk al een teken van huidbeschadiging en het vermogen om de huid te beschermen is zwak vergeleken met dat van een zonbeschermingsproduct. Herhaalde blootstelling aan de zon maakt de hoornlaag van de epidermis echter wel dikker en zorgt zo voor een lichte mate van bescherming. Er kan na bruining wel een zonbescherming worden gekozen met een lagere beschermingsfactor zonder dat de kans op verbranden toeneemt.

Nee. Het aanbrengen van een zonbeschermingsproduct betekent niet dat u extra veel tijd in de zon kunt doorbrengen. Het is vooral belangrijk blootstelling te vermijden als de zon op zijn sterkst is: dan is het verstandig in de schaduw te gaan of beschermende kleding te dragen. De bescherming geldt voor de onbedekte delen van het lichaam. Breng voldoende beschermingsproduct aan en herhaal dit om de twee uur om verzekerd te zijn van een effectieve bescherming.

Ook met een hoge zonbeschermingsfactor (SPF 50+) bruint u en beperkt u tegelijkertijd de schade aan de huid door blootstelling aan de zon.

Als u een huid met sproeten of een heel lichte huid hebt, zult u niet bruin worden. In plaats daarvan zult u verbranden. Het is daarom zeer aan te bevelen uzelf te beschermen met een product met een hoge beschermingsfactor (SPF 50+) en u niet onnodig bloot te stellen aan de zon. Gebruik desgewenst bruin-zonder-zon producten.

Nee. Voedselcomplementen vervangen in geen enkel geval zonbeschermingsproducten voor de huid. Desalnietemin zijn voedselcomplementen niet schadelijk en kunnen ze de cellulaire afweermechanismen versterken tegen de zon.

Nee. Een zelfbruiningsproduct beïnvloedt de kleur van de huid maar beschermt de huid niet.

Nee. Het bruinen van de huid is een afweermechanisme tegen UV-B. Een zonnebank verspreid alleen UV-A, maar in een dosering die heviger is dan de zon. UV-A is zeer verraderlijk omdat deze straling vaak pijnloos is. Bovendien geeft UV-A slechts een oppervlakkig bruining van de huid en bevordert bovendien de productie van vrije radicalen. Deze zijn op hun beurt verantwoordelijk voor de huidveroudering en de veranderingen van het cellulaire systeem. Bruinen onder de zonnebank versnelt dus de vroegtijdige veroudering van de huid en verhoogt de risico's om huidkanker te ontwikkelen.